Gele koorts is een besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door het gelekoortsvirus en wordt overgedragen op mensen door de gelekoortsmug ('Aedes aegypti'), door andere muggen van het geslacht Aedes en door muggen van het geslacht 'Haemagogus'. Muggen kunnen het virus overbrengen op mensen nadat ze zelf geïnfecteerd zijn door een viremische persoon of aap. De ziekte komt alleen voor in tropische gebieden in Afrika en Zuid-Amerika. De vector 'Aedes aegypti' was ooit endemisch in Zuid-Europa, maar verdween na de Tweede Wereldoorlog. Hoewel het onwaarschijnlijk is, is het mogelijk dat de vector op een dag weer opduikt in Europa en zich daar verspreidt, zoals de afgelopen jaren het geval is geweest met een andere vector, de tijgermug ('Aedes albopictus').
Symptomatologie
Ongeveer één op de tien besmette personen wordt ziek. De symptomen variëren van een milde griepachtige ziekte tot een ernstige infectie die dodelijk kan zijn. Na een incubatieperiode van twee tot negen dagen verschijnen de eerste symptomen: hoge koorts, hoofdpijn en spierpijn. De meeste patiënten herstellen na drie of vier dagen. Maar ongeveer 15-25 % van hen hervalt na een korte herstelperiode, met ernstige symptomen zoals geelzucht, bloedingen en shock. Bij de mensen die geelzucht ontwikkelen, is er een hoog sterftecijfer: tot 50 % van die patiënten overlijdt. Jonge kinderen zijn vatbaarder voor de ernstige vormen (aantasting van de hersenen).
Diagnose
Als een infectie wordt vermoed, kan de diagnose worden gesteld met een bloedafname of een lumbaalpunctie. Afhankelijk van het stadium van de ziekte kunnen verschillende testen worden gebruikt, zoals een PCR-test en serologie.
Vaccinatie, behandeling en preventie
Voor de mens is er geen specifieke behandeling van het virus, alleen ondersteunende zorg. Preventie gebeurt enerzijds door het zeer effectieve afgezwakt levend vaccin (Stamaril) te gebruiken en anderzijds door muggenbeten te vermijden. In sommige landen is vaccinatie verplicht voor alle reizigers.
Overdracht en informatie over donatie
Muggen kunnen het gelekoortsvirus overbrengen op mensen nadat ze zelf geïnfecteerd zijn door een viremische persoon of aap. Overdracht tijdens de zwangerschap of de borstvoeding is mogelijk, evenals overdracht van mens op mens via stoffen van menselijke oorsprong (SoHO): bloedtransfusie of orgaantransplantatie.
Aanbevelingen
Disclaimer: bij epidemieën verstrekt het ECDC een ‘Rapid Risk Assessment’ aan de bevoegde autoriteiten en gezondheidszorgbeoefenaars om hen te helpen bij hun besluitvorming, ongeacht de geografische locatie.
FAGG – weefsels en cellen
Het FAGG raadt aan waakzaam te zijn en, om het risico te beperken en in overeenstemming met de relevante wetgeving, te investeren:
- in de kwaliteit van de donorselectie (in het bijzonder met een gedetailleerde anamnese: reizen naar risicogebieden, enz.);
- in de kwaliteit van het medisch onderzoek (met of zonder aanvullende testen) voorafgaand aan de donatie.
Het systematisch verzamelen van epidemiologische informatie over infecties bij SoHO-donoren door gezondheidszorgbeoefenaars zal een betere beoordeling van het risico op overdracht en de impact van preventieve maatregelen op de beschikbaarheid van SoHO mogelijk maken. Het screenen/testen van donoren is een medische beslissing op basis van de voorgeschiedenis van de donor en de kenmerken van de gedoneerde SoHO.
FAGG – bloed
/
Informatienota’s Bloed
/
Informatienota’s Weefsels en cellen
/
Bijkomende informatie