Er zijn medicatiefouten opgetreden bij de injecteerbare vormen van GLP-1-analogen en gecombineerde GIP/GLP-1-analogen. Hieronder volgen een paar herinneringen met het oog op het juiste gebruik van deze geneesmiddelen.
Het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) werd op de hoogte gebracht van het feit dat er zich veel medicatiefouten hebben voorgedaan bij de injecteerbare vormen van analogen van het incretinehormoon glucagon-like peptide-1 (GLP-1) en gecombineerde GIP/GLP-1-analogen.
De fouten bestaan vaak uit een overdosering en stellen patiënten bloot aan een verhoogd risico op bijwerkingen (en de intensiteit daarvan), zoals: hypoglykemie (dat zich kan uiten door hartkloppingen, beven, agitatie, verwardheid ...), hoofdpijn, gastro-intestinale problemen die kunnen leiden tot uitdroging (misselijkheid, diarree, braken, constipatie).
Volgens de ontvangen meldingen zijn de belangrijkste oorzaken van deze fouten:
• een verkeerd gebruik van de injectiepen;
• de niet-naleving van de voorgeschreven dosis.
Het oneigenlijke gebruik van het product voor ‘esthetische’ doeleinden zou ook een factor kunnen zijn die fouten in de hand werkt.
Over welke geneesmiddelen gaat het?
Dulaglutide, liraglutide en semaglutide zijn analogen van het incretinehormoon glucagon-like peptide-1 (GLP-1). GLP-1 is een darmhormoon dat de bloedsuikerspiegel verzekert door vertraging van de maaglediging, vermindering van de glucagonvrijstelling door de α-cellen van de pancreas, en stimulatie van de glucoseafhankelijke insulinevrijstelling door de β-cellen (Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium, BCFI - GLP-1-analogen).
Tirzepatide is een ‘dubbele agonist’ van zowel GLP-1 als van het glucoseafhankelijke insulinotrope polypeptide GIP (glucose-dependent insulinotropic polypeptide). Het verhoogt de door voedsel gestimuleerde insulinesecretie en de insulinegevoeligheid. Het vermindert ook de glucagonsecretie en de voedselinname en vertraagt de maaglediging (Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium, BCFI – gecombineerde GIP/GLP-1-analogen).
De indicaties van de verschillende specialiteiten die een GLP-1-analoog of een gecombineerd GIP/GLP-1-analoog bevatten, zijn samengevat in onderstaande tabel.
| Indicaties | Dulaglutide (GLP-1) |
Liraglutide (GLP-1) |
Sémaglutide (GLP-1) |
Tirzépatide (GLP-1 en GIP) |
| Behandeling van diabetes type 2 (in combinatie met andere antidiabetica of als monotherapie wanneer metformine niet wordt verdragen of gecontra-indiceerd is)* | Trulicity | Victoza | Ozempic, Rybelsus |
Mounjaro |
| Gewichtsbeheersing* | Saxenda | Wegovy | Mounjaro |
*Situatie op 7 november 2025, samenvatting van de indicatie; voor de volledige indicatie wordt verwezen naar de samenvatting van de kenmerken van het product (SKP), beschikbaar op de website van het FAGG.
Met uitzondering van Rybelsus, dat in tabletvorm wordt aangeboden, moeten alle hierboven genoemde specialiteiten subcutaan worden geïnjecteerd.
Deze geneesmiddelen zijn alleen verkrijgbaar in de apotheek en vereisen een medisch voorschrift. De online verkoop ervan is daarom niet toegestaan in België.
Adviezen voor gezondheidszorgbeoefenaars
• Geef patiënten en gezondheidszorgbeoefenaars volledige en duidelijke instructies over de dosering.
• Leg aan patiënten en gezondheidszorgbeoefenaars de juiste manier uit om de injectiepen te gebruiken.
Informeer patiënten over de symptomen van overdosering.
Adviezen voor patiënten
Het FAGG roept op tot een grotere waakzaamheid bij het gebruik van deze geneesmiddelen.
• Gebruik deze geneesmiddelen uitsluitend op medisch advies en alleen wanneer ze voor u bedoeld zijn.
• Houd u aan de voorgeschreven dosis: een hogere dosis zal het gewichtsverlies niet versnellen, maar wel het risico op bijwerkingen verhogen, die ernstig kunnen zijn.
• Koop deze geneesmiddelen niet via internet en koop ze, zoals alle geneesmiddelen, via legale apotheken en onder toezicht van een apotheker.
• Lees de gebruiksaanwijzing in de bijsluiter zorgvuldig door voor een correct gebruik van de injectiepen. Vraag bij twijfel uw arts of apotheker om advies.
• Blijf alert op het optreden van mogelijke bijwerkingen. Neem contact op met uw arts of apotheker als u bijwerkingen ondervindt.
Meld bijwerkingen altijd
Het FAGG herinnert aan het belang en de noodzaak om elke medicatiefout te melden, of deze nu potentieel of reëel is, en ongeacht of ze bijwerkingen heeft veroorzaakt of niet.
Meld medicatiefouten bij het FAGG.
• Zonder bijwerking: medication-errors@fagg.be
• Met bijwerking: gebruik het klassieke meldingssysteem en beschrijf de omstandigheden van de fout via eenbijwerkingmelden.be of via een papieren meldingsformulier beschikbaar op de website van het FAGG.
Als u dringende vragen hebt over wat u moet doen in het geval van een medicatiefout, kunt u bellen met het Antigifcentrum (+ 32 70 245 245).
Meer informatie
• Gewijzigde vergoedingsvoorwaarden voor Ozempic en andere GLP-1-analogen (RIZIV), wat kan helpen om het aanzienlijke misbruik van de terugbetaling van deze geneesmiddelen buiten de indicatie van diabetes tegen te gaan.
• Illegale verkoop van geneesmiddelen om gewicht te verliezen via sociale media
• Hoe gebruikt u GLP-1-geneesmiddelen correct om gewicht te verliezen?