Zika is een besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door het zikavirus, en wordt overgebracht door de tijgermug ('Aedes albopictus') en door de mug die ook gele koorts overbrengt ('Aedes aegypti'). Het virus komt oorspronkelijk uit Afrika en heeft zich geleidelijk verspreid naar andere delen van de wereld, waaronder Azië en het Amerikaanse continent. Sinds de tijgermug zich in Zuid-Europa heeft gevestigd, zijn daar uitbraken van zika geweest en zijn deze mogelijk. In België zijn tot nu toe alleen geïmporteerde gevallen vastgesteld bij reizigers uit regio's waar het virus circuleert.
Symptomatologie
Na een incubatieperiode van drie tot twaalf dagen ontwikkelt ongeveer één op de vier of vijf geïnfecteerde mensen symptomen, die over het algemeen niet ernstig zijn. Symptomen zijn onder andere matige koorts, hoofdpijn, een branderig gevoel of gevoelloosheid in de handen of voeten, spier- en gewrichtspijn, huiduitslag en oogproblemen. Soms worden ook maagdarmstoornissen waargenomen. De symptomen verdwijnen meestal na enkele dagen tot een week. Mensen met een chronische ziekte of een immunodeficiëntieziekte kunnen ernstigere symptomen ervaren. Infectie tijdens de zwangerschap kan leiden tot aangeboren afwijkingen bij de baby (met name microcefalie) of tot een miskraam. Het syndroom van Guillain-Barré (spierzwakte) is ook een complicatie van het virus.
Diagnose
Als een infectie wordt vermoed, kan de diagnose worden gesteld met een bloedafname. Afhankelijk van het stadium van de ziekte kunnen verschillende testen worden gebruikt, zoals een PCR-test en serologie.
Vaccinatie, behandeling en preventie
Voor de mens is er geen specifieke behandeling van het virus, alleen een ondersteunende behandeling. Preventie bestaat uit het vermijden van muggenbeten en het gebruik van een condoom tijdens seksueel contact. Condooms zijn vooral belangrijk voor reizigers die terugkeren uit een gebied waar zika voorkomt als de seksuele partner zwanger is, tot het einde van de zwangerschap.
Overdracht en informatie over donatie
Niet-geïnfecteerde muggen kunnen op hun beurt geïnfecteerd raken wanneer ze zich voeden met het bloed van met het zikavirus besmette viremische personen. Zij kunnen het virus dan doorgeven aan niet-geïnfecteerde mensen. Dit houdt de transmissiecyclus in stand. Naast muggenbeten kan het virus ook worden overgedragen van moeder op kind tijdens de zwangerschap of de bevalling. Seksuele overdracht (virus blijft aanwezig in sperma) is mogelijk, net als de overdracht van mens op mens via stoffen van menselijke oorsprong (SoHO): bloedtransfusie of orgaantransplantatie.
Aanbevelingen
Disclaimer: bij epidemieën verstrekt het ECDC een ‘Rapid Risk Assessment’ aan de bevoegde autoriteiten en gezondheidszorgbeoefenaars om hen te helpen bij hun besluitvorming, ongeacht de geografische locatie.
FAGG – weefsels en cellen
Het FAGG raadt aan waakzaam te zijn en, om het risico te beperken en in overeenstemming met de relevante wetgeving, te investeren:
- in de kwaliteit van de donorselectie (in het bijzonder met een gedetailleerde anamnese: reizen naar risicogebieden, enz.);
- in de kwaliteit van het medisch onderzoek (met of zonder aanvullende testen) voorafgaand aan de donatie.
Het systematisch verzamelen van epidemiologische informatie over infecties bij SoHO-donoren door gezondheidszorgbeoefenaars zal een betere beoordeling van het risico op overdracht en de impact van preventieve maatregelen op de beschikbaarheid van SoHO mogelijk maken. Het screenen/testen van donoren is een medische beslissing op basis van de voorgeschiedenis van de donor en de kenmerken van de gedoneerde SoHO.
FAGG – bloed
/
Informatienota’s Bloed
/
Informatienota’s Weefsels en cellen
/